B.R.T
اشتیاق مسافران یا تردید مغازه داران ؟
شاید در گذشته ای نه چندان دور، افراد در طول روز با استفاده از ماشین های شخصی به سهولت و سرعت به امور روزانه خود رسیدگی می نمودند، اما امروزه، با بالا رفتن میزان تولید خودروها و افزایش تعداد خودروهای شخصی و روانه شدن آنها در سطح خیابانها، شاهد بروز معضلی به نام ترافیک هستیم. این امر جدای از کُند نمودن ترددها و آلودگی های صوتی و هوا، باعث به وجود آمدن بیماری های روحی و روانی در بین شهروندان، به ویژه رانندگان وسایل نقلیه شده است.
شهرداری تبریز در این خصوص و در راستای به حداقل رساندن معضلات ترافیکی و روان نمودن ترافیک و کاهش تردد خودروها در خیابانها و مسیرهای اصلی و مرکزی شهر، پس از مطالعات فراوان اقدام به راه اندازی سامانه اتوبوس های تندرو در خطوط ویژه نمود که چند هفته ای است در سطح شهر راه اندازی شده و با وجود تمام نواقص، کاستی ها و مزایا و کاربردها، با اقبال رضایت شهروندان روبرو گشته است.
اتوبوس هایی که در حداقل زمان، مسافران را در مسیری مستقیم و بدون ترافیک به مقصد مورد نظر می رساند.
برای لمس بیشتر این موضوع همراه مسافرانی می شوم که سرعت اتوبوس ها در تعجیل آنها برای سوار شدن به طور محسوسی تاثیر گذار بوده است.
از زن میانسالی که روبرویم نشسته در خصوص این طرح و لزوم ادامه آن می پرسم. خانم اسلامپور می گوید: منزل ما در کوی اشکان راه آهن قرار دارد و من برای خرید مایحتاج روزانه ام، هر روز مجبور به طی مسیری طولانی با اتوبوس و تحمل ترافیک سنگین بودم.خوشبختانه از آغاز اجرای این طرح رفت و آمد من بسیار راحت تر از قبل شده و در حداقل زمان به کارهای روزمره خود می رسم.
زن جوانی که کنارم نشسته خود را مرادی معرفی می کند، ضمن اظهار رضایت از راه اندازی این طرح از نقطه نظری دیگر می گوید: جدای از تمام این مزایا، این طرح مردم را در خرید و حمل لوازم خانگی سنگین دچار مشکل کرده چرا که حمل کالاها از درب مغازه تا محل مناسب، با ماشین امکان پذیر نیست. امیدوارم مسئولان با توجه به این نواقص و رفع آنها طرحی بی نقص، برای رفاه حال مردم ارائه نمایند.
آقای محمدی نژاد نیز با لبخندی حاکی از رضایت می گوید: من پس از آشنایی با این طرح؛ دیگر از ماشین شخصی خود استفاده نمی کنم و در کمترین زمان ممکن به مقصد خود رسیده و به کارهای روزانه ام می پردازم.
وی ضمن تشکر از شهرداری و عوامل اجرایی این طرح می افزاید: فرهنگ سازی در جهت استفاده بهینه از این طرح یکی از موضوعاتی است که شهرداری باید به آن توجه نماید.
وقتی از او در خصوص رقم احتمالی کرایه می پرسم، می گوید: مسائل مادی حداقل برای من در بعد دوم قضیه قرار دارد، سریع رسیدن به محل کارم برای من مهمتر از هزینه آن است.
راه اندازی این خطوط در آغاز حتی با مخالفت های صریح شورای شهر همراه بود به طوری که مدبر رییس کمیسیون خدمات شهری شورا از عدم اتمام بررسی تخصصی اعضای کمیسیون ها درباره اتوبوس های B.R.T خبر داده و می گوید: شورای اسلامی تنها با کلیات طرح اتوبوس های سریع السیر موافقت کرده است.
وی در ادامه می افزاید: این طرح با وجود عدم تصویب در شورا در شهر به اجرا در آمده و نصب نرده ها در وسط خیابان ها کاملا غیر اصولی است و از آن جا که به سطح آسفالت نصب شده به زودی فرو خواهد ریخت.
اما با تمام این تفاسیر و با گذشت زمان این طرح با اثبات کارکردهای مثبت و کارآمدی خود هم اکنون مورد توجه بوده و در دستور کار شهرداری های کلانشهرهای تبریز، مشهد و قم قرار گرفته و در کلانشهر های شیراز و اصفهان نیز در دست بررسی و مطالعه می باشد.
شهردار تبریز نیز که برای مشاهده و بررسی کیفیت کار این اتوبوس ها در میان مسافران این خطوط حاضر شده است می گوید: طرح اتوبوس های تندرو با توجه به ترافیک سابق شهر و طی مسیر 18 کیلومتری راه آهن تا میدان بسیج که پیش از این بیشتر از یک ساعت به طول می انجامید در جهت ارزش گذاری به وقت شهروندان شروع به کار نموده است.
علیرضا نوین در ادامه می افزاید: مطالعات این طرح از سال 81 شروع شده و پس از اخذ نمره ی قبولی از شورای عالی ترافیک از سال گذشته توسط کارشناسان و برنامه ریزان مورد بررسی و طراحی های فنی قرار گرفته است.
نوین در ادامه می گوید: مطالعات این طرح موقتی و یک هفته ای نیست و نواقص و مزایای آن کاملا شناسایی شده و تلاش ما بر این است که این نواقص رفع شود.
وی کاهش ترافیک در مواقع کاری مدارس را از اصلی ترین دلایل راه اندازی این طرح برشمرده و گفت: از شهروندان تقاضا دارم تا با صبر و حوصله خود، ما را در راستای از بین بردن مشکلات همراهی نمایند، زیرا هیچ طرحی در روزهای نخستین اجراء، بی عیب و نقص نیست و مرور زمان و شناخت مشکلات در طی اجرای طرح به رفع آنها کمک خواهد نمود.
تجربه به عینه نشان داده است که طرح های بزرگ اجرایی در شهر ها همیشه به نفع تمام شهروندان نبوده و عده ای هرچند معدود دچار ضرر ها و زیان های طرح می شوند. در این میان شاید مغازه داران جزو ناراضیان اصلی این طرح هستند.
وارد یک لباس فروشی می شوم. بعد از معرفی خودم به پیرمردی که پشت پیشخوان نشسته، از او می خواهم تاثیر راه اندازی این طرح را در بازار کارش برایم تشریح کند. با لحنی پدرانه می گوید: چه بگویم ؟ از کاهش درآمد و مشتری ؟! از اینکه دود ماشین ها در داخل مغازه، خفه ام کرده؟ از اینکه دیگر هیچ باری را نمیتوانم در مقابل مغازه خالی کنم و باید برای حمل آن از آن طرف خیابان نیز، کارگر بگیرم!
بی هیچ سخنی از او خداحافظی میکنم. دختر جوانی که پشت پیشخوان عینک فروشی نشسته نیز از بیکاری و کسادی بازار خود صحبت میکند و مصرانه می خواهد تا طرح متوقف شود. او طرح را عامل اصلی رکود بازار می داند و چندان به آن خوش بین نیست!
داخل یک مغازه ی اسباب بازی فروشی می شوم که در همان نگاه نخست بی اختیار کودکی ام را پیش چشمانم، ترسیم می کند. برای آقای علیزاده نیز سوالاتم را تکرار می کنم و بر خلاف تصوّرم، این بار با جواب هایی متفاوت و واقع بینانه روبرو می شوم، او می گوید: تورم مدت هاست که در بازار وجود دارد و این طبیعی است که یک خانواده باید اول به فکر تامین معاش روزانه ی خود باشد و بعد به فکر عروسک خریدن برای فرزندش ! وی می افزاید: این منصفانه نیست که ما این میله ها و اتوبوس ها را مسبب اصلی این کم فروشی ها و بعضا تعطیلی کارمان بدانیم، هر چند شاید چندان بی تاثیر هم نباشد.او وجود این طرح و لزوم آن را مثبت ارزیابی کرده و اضافه می کند: نباید کاهش ترافیک، سروصدا و مواردی که جزو ملزومات ترافیک هستند را نادیده گرفت. سهولت در رفت و آمد، امنیت ماشین ها، اینها جزو مواردی است که قبل از هر چیز برای شهر لازم است.
یک کارشناس حمل و نقل ترافیک نیز بر این باور است که وجود این طرح در کاهش استرس رانندگان و امنیت سفر های داخل شهری بسیار موثر بوده است.
مهندس افراسیاب رسولی با اشاره به برخی از مزایای این طرح می گوید: حذف رابطه ی مستقیم رانندگان با مسافران و تخصیص هوشمندانه سفر با اتوبوسها، سهولت استفاده اتوبوسها برای معلولان و افراد مسن، وجود مرکز کنترل واحد، زیاد شدن بهره وری و کاهش آلودگی هوا از دیگر مزایای این طرح است.
وی پیشنهادات خود را نیز جهت بهبود ارائه خدمات اتوبوسهای تندرو، فراهم آوردن امکان تردد وسایط نقلیه پر سرنشین، مانند تاکسی ون و تاکسی های معمولی در خط راه آهن به آبرسان، آزادی محدود عبور تمام وسایط نقلیه در ساعات غیر اوج سفر از این مسیرها، بار اندازی کالا از ساعت 2 تا 4 بعد از ظهر و احداث پارکینگ عمومی در محدوده ی موزه و مسجد کبود و اختصاصی مسیر برای تردد وسایط نقلیه گردشگران بر شمرد.
از اتوبوس پیاده می شوم و به سیل مسافران می نگرم که مشتاقانه به سمت اتوبوس ها می دوند تا لحظات گمشده شان در میان ترافیک سنگین شهر را دوباره بیابند. اما نگاه نگران مغازه داران بر خطوط ممتدد خیابان لبخند را بر لبانم می خشکاند.